چالش جدید تجارت ۳۱ مرداد, ۱۳۹۵

لایحه «ایجاد مناطق آزاد تجاری صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی جدید» چندی پیش از سوی دولت به مجلس نهم ارائه شد اما کلیات این لایحه دو مرتبه در مجلس قبل ( سال گذشته ) در صحن علنی مورد بررسی قرار گرفت که هر دو بار با مخالفت اکثریت نمایندگان رد شد.

اقتصادپرس: لایحه «ایجاد مناطق آزاد تجاری صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی جدید» چندی پیش از سوی دولت به مجلس نهم ارائه شد اما کلیات این لایحه دو مرتبه در مجلس قبل ( سال گذشته ) در صحن علنی مورد بررسی قرار گرفت که هر دو بار با مخالفت اکثریت نمایندگان رد شد. برخی از کارشناسان نیز در این رابطه معتقدند به جای گسترش مناطق آزاد تجاری باید مناطق ویژه اقتصادی و صنعتی را مورد توجه قرار داد.

اما دولت قصد دارد برای بار سوم با به جریان انداختن مجدد این لایحه و تصویب مجلس، مناطق آزاد بوشهر، جاسک، اینچه‌برون، اردبیل، بانه و مریوان، مهران و زابل را به هفت منطقه آزاد فعلی اضافه کند که به معنای دو برابر کردن تعداد مناطق آزاد کشور خواهد بود.

بحث ایجاد مناطق آزاد تجاری جدید، موافقان و مخالفانی دارد؛ برخی کارشناسان معتقدند تاکنون اطلاعاتی از عملکرد مناطق آزاد ارائه یا منتشر نشده و از فعالیت‌های این مناطق تصویر روشنی موجود نیست از این رو گسترش این مناطق موجب تعمیق رکود می‌شود.

همچنین از نظر کارشناسان ، با وجود برخی مشکلات از جمله ورود کالای قاچاق از این مناطق، با افزایش تعداد مناطق آزاد، این بیماری اقتصادی به سایر مناطق نیز گسترش می‌باید.

مناطق ویژه اقتصادی بهتر از مناطق آزاد

در همین رابطه یک کارشناس اقتصادی اظهار داشت: عملکردی که مناطق آزاد تجاری تا به امروز داشتند مثبت نبوده چراکه هدف از ایجاد این مناطق با توجه به معافیت‌های گمرکی، توسعه تولید و صادرات در کشور است اما این اتفاق تاکنون رخ نداده است.

محمد رجایی افزود: مناطق آزاد تجاری به مرکزی برای واردات کالاهای ارزان‌قیمت در سطح کشور تبدیل شده به همین دلیل به جای گسترش آن باید مناطق ویژه اقتصادی را مورد توجه قرار دهیم زیرا تجربه نشان داده این مناطق عملکرد بهتری نسبت به مناطق آزاد تجاری داشته‌اند.

وی تصریح کرد: معمولا استدلال در گسترش مناطق آزاد این است که صادرات افزایش پیدا کند اما در اصل تا امروز افزایش صادراتی مشاهده نشده است.

مشکلات جدی در تولید داخلی

همچنین یک کارشناس اقتصادی دیگر در این رابطه به باشگاه خبرنگاران جوان گفت: اگر جنبه‌های تجاری در مناطق آزاد پر‌رنگ و روزنه برای ورود کالاهای خارجی بیشتر شود و از طرفی ورود کالاهایی که تحت عنوان کالاهای مسافری از طریق مناطق آزاد راهی کشور می‌شود، ادامه پیدا کند‌، شاهد ایجاد مشکلات جدی در تولید داخل خواهیم بود.

جعفر قادری افزود: اما اگر به سمت ایجاد مناطق آزاد صنعتی حرکت کنیم و بعد تجاری این مناطق کمرنگ شود، می‌توانیم از ظرفیت‌هایی که مناطق آزاد برای جذب سرمایه‌گذاری دارد، برای سکوی پرش صادرات استفاده کنیم.

وی تصریح کرد: اما در حال حاضر بعد تجاری این مناطق مورد توجه قرار گرفته است. در این مناطق خودروهایی که شماره‌گذاری شده‌اند را وارد سرزمین اصلی می‌کنند و استانداری‌ها تصمیماتی می‌گیرند که امکان کنترل در این موضوع وجود ندارد. اگر این روال ادامه پیدا کند، فضای مناسبی برای حمایت از تولید ملی به وجود نمی‌آید.

این کارشناس در ادامه یادآور شد: مشکل دیگری که در این مناطق وجود دارد، این است که در حال حاضر ساکنان مناطق آزاد به مصرف کالاهای خارجی سوق پیدا کرده‌اند زیرا برای آنها مقرون به صرفه است و از طرفی هشت درصد ارزش افزوده پرداخت نمی‌کنند. اگر این مشکلات اصلاح شود‌، گسترش مناطق آزاد تجاری به نفع اقتصاد کشور خواهد بود.

وی گفت: این وضعیت باید کنترل شود و به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد تا ظرفیت مثبت مناطق تحت‌الشعاع برخی تخلفات و سوءاستفاده‌ها قرار نگیرد.

ورود کالاهای بی‌کیفیت

همچنین دبیر اول کمیسیون صنایع و معادن مجلس دهم شورای اسلامی در خصوص اقدام دولت برای ایجاد مناطق آزاد تجاری اظهار داشت: مناطق آزاد در عین حالی که یک فرصت است، از یک سو تهدیداتی را برای کشور ایجاد می‌کند. اگر بخواهیم با دید فرصت به آن نگاه کنیم، گسترش این مناطق باعث ایجاد اشتغال می‌شود و از طرفی صادرات تولیدات داخلی افزایش پیدا می‌کند.

جواد حسینی‌کیا افزود: اما افزایش مناطق آزاد تجاری تبعاتی هم دارد که ورود کالاهای بی‌کیفیت یکی از آنهاست‌. همچنین کالاهایی که وارد می‌شوند، مشابه‌شان در داخل موجود است و این امر موجب تعطیلی کارخانه‌ها و بیکاری می‌شود.

وی تصریح کرد: در مجموع گسترش مناطق آزاد تجاری مشکلات عدیده‌ای را به وجود می‌آورد.

اگر گسترده‌تر به آن نگاه کنیم مطلوب و به صرفه نیست.

منبع: جهان صنعت



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *