اختلاف در آمار واردات شکر کارخانه‌ها را به تعطیلی کشاند ۲۰ تیر, ۱۳۹۵

دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تصفیه‌کنندگان شکرخام با اشاره به اعطای مجوز واردات شکر‌خام به کارخانه‌های قند و شکر گفت: در حالی که باید واردات با تعرفه کنترل شود، واردات این کالا انحصاری شده است.

اقتصادپرس: علی‌رغم آرامش و ثبات قیمت شکر در سال ۹۴، از ابتدای امسال قیمت این کالا دستخوش تغییر و افزایش شد، بطوری که در هفته گذشته قیمت هر کیلوگرم آن با ۸۰۰ تومان افزایش نسبت به قیمت مصوب به ۳۱۰۰ تومان رسید.

براساس این گزارش در کنار افزایش قیمت این کالا، کارخانه‌های تصفیه شکر از تعطیلی واحدهای خود به دلیل محدود شدن واردات شکر خام خبر دادند.

اما علی‌رغم اینکه کارخانه‌های تصفیه شکر از نایاب شدن شکر در بازار و گرانی آن خبردادند، شرکت بازرگانی دولتی اعلام کرد که رصد بازار نشان می‌دهد که هیچ کمبودی در این زمینه وجود ندارد و علاوه بر عرضه روزانه ۶ هزار تن شکر سفید در بورس کالا، کارخانه‌های تصفیه شکر به هر میزان که بخواهند می‌توانند شکرخام مورد نیاز خود را از این شرکت تهیه کنند.

براساس این گزارش در حالی که وزارت جهاد کشاورزی راهکار ورود موقت شکرخام را برای تهیه مواد اولیه کارخانه‌های تصفیه شکر منظور کرده است و هر گونه کمبودی را در بازار رد می‌کند، اما همچنان کارخانه‌های تصفیه شکر بر نایاب بودن شکر در بازار و تعطیلی کارخانه‌هایشان به دلیل کمبود و گرانی اصرار می‌ورزند.

در این رابطه گفت‌وگویی با غلامحسین بهمئی دبیر انجمن صنفی کارفرمایی تصفیه کنندگان شکرخام انجام شده که در ادامه آمده است:

فارس: این روزها خبرهایی مبنی بر تعطیلی کارخانه‌های تصفیه شکر بر اثر نایاب شدن شکر یا همان ماده اولیه این کارخانه‌ها شنیده می‌شود، کمبود شکر از چه زمانی و به چه دلیل ایجاد شد؟

بهمئی: تا قبل از سال ۹۳ و اعمال ممنوعیت واردات شکر‌خام، دولت در واردات این کالا هیچ‌گونه دخالتی نداشت و صاحبان کارخانه‌های تصفیه شکر خود اقدام به واردات شکر‌خام می‌کردند.

اما با ممنوعیت واردات و کاهش ذخایر از ابتدای امسال شکر در بازار گران و در روزهای اخیر این کالا در بازار کم و نایاب شد.

فارس: دلیل دولت برای ممنوعیت واردات شکرخام چیست؟

بهمئی: با زیاد شدن حجم واردات عرضه و تقاضا به هم خورد و به تولید داخلی لطمه وارد شد.

فارس: پس قبول دارید که واردات آزاد به تولید داخل لطمه می‌زند؟

بهمئی: بله قبول دارم و مخالف سیستم باز واردات هستم. به هیچ عنوان با واردات بی‌رویه شکر یا هر کالای وارداتی دیگر موافق نیستم.

یکی از مشکلات تولید‌کنندگان ما عدم رقابت با تولید‌کنندگان خارجی به دلیل دولتی بودن اقتصاد است، زیرا با این شرایط امکان رقابت برای تولید‌کننده داخلی با خارجی وجود ندارد و با توجه به موانع و مشکلات ناشی از عدم مدیریت صحیح امکان حضور تولید‌کنندگان ما در بازارهای جهانی وجود ندارد.

فارس: میزان واردات شکرخام در سال‌های اخیر چقدر افزایش یافت، که به تولید داخلی لطمه زد؟

بهمئی: براساس آمار منتشر شده توسط انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر در سال ۹۰ یک میلیون و ۲۳۴ هزار تن، سال ۹۱ یک میلیون و ۶۷۹ هزار تن و سال ۹۲ یک میلیون و ۵۷۹ هزار تن شکر خام به کشور وارد شد.

بعد از ممنوعیت واردات شکر خام در سال ۹۳ هم ۸۲۳ هزار تن و سال ۹۴ پانصد و ۲۱ هزار تن شکر خام به کشور وارد شد.

فارس: میزان تولید شکر در این سال‌ها چقدر بوده است؟

بهمئی: بر اساس آمار منتشر شده از همین انجمن میزان تولید داخلی شکر در سال ۹۰ یک میلیون و ۱۴۹ هزار و ۶۰۰ تن، سال ۹۱ یک میلیون و ۱۲۴ هزار و ۳۰۰ تن، سال ۹۲ یک میلیون و ۱۲۲ هزار و ۸۰۰ تن، سال ۹۳ یک میلیون و ۲۳۴ هزار و ۸۰۰ تن و سال ۹۴ هم یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن بوده است.

فارس: ظاهرا با توجه به افزایش تولید شکر سفید در دو سال اخیر و تولید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تنی این محصول در سال ۹۴، شکر به جای واردات از محل تولیدات داخلی تأمین می‌شود، چرا کارخانه‌های تصفیه شکر داعیه‌دار نایابی این محصول در بازار شده‌اند در حالی که تولید افزایش یافته است؟

بهمئی: درست است که تولید افزایش یافته است، اما در مقابل به دلیل دادن اطلاعات غلط در مورد میزان نیاز مصرفی سالانه شکر، مقدار واردات این کالا کم شده و در مجموع  نیاز داخلی برآورده نمی‌شود.

از طرفی حجم مازاد شکر وارداتی در ۳ سال  ۹۰، ۹۱ و ۹۲ به سال‌های ۹۳ و ۹۴ منتقل شد،به همین دلیل کسری واردات شکر محسوس نبود اما با تمام شدن ذخایر، کمبود شکر امسال خود را نشان داد.

فارس: منظورتان از اطلاعات غلط چیست؟

بهمئی: میزان نیاز ما به شکر وارداتی در هر سال بین ۸۰۰ هزار تن تا یک میلیون تن است، اما انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر این میزان را ۵۰۰ هزار تن به دولت اعلام کرده است.

فارس: آیا انجمن صنفی قند و شکر از ارائه اطلاعات در مورد میزان واردات شکر منفعتی دارد؟

بهمئی: با نشان دادن نیاز وارداتی کمتر  واردات و عرضه کمتر و قیمت شکر داخلی افزایش می‌یابد.

فارس: مصرف سالانه شکر در کشور چقدر است؟

بهمئی: سرانه مصرف ۸۰ کیلوگرم و میزان مصرف سالانه ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن است.

فارس: این رقم را از کجا آورده‌اید؟

بهمئی: ما برای اعلام نیازمان دلیل داریم، در اسفند ماه سال ۹۴ علی‌رغم اینکه قیمت مصوب شکر ۲۳۰۰ تومان بود اما با توجه به وجود شکر وارداتی در بازار، این کالا با قیمتی بیش از ۲۱۰۰ تومان خریداری نمی‌شد.

بنابراین تا پایان اسفند سال ۹۴ هیچ مشکلی نبود و این کالا با قیمت عمده ۲۱۰۰ تومان به وفور موجود بود اما از اوایل امسال با اتمام شکر وارداتی کم‌کم قیمت شکر در بازار  افزایش یافت تا اینکه به بالاتر از ۳ هزار تومان در هفته گذشته رسید.

فارس: افزایش قیمت جهانی شکر در افزایش قیمت مؤثر نبوده است؟

بهمئی: خیر، فعلا تأثیر گذار نیست، چون قیمت شکر در بازارهای جهانی به تازگی بالا رفته و هنوز شکری با قیمت‌های جدید به کشور وارد نشده است.

فارس: یعنی مشکل اصلی  اختلاف نظر در میزان واردات شکر است؟

بهمئی: انجمن تصفیه‌کنندگان شکر اعتقادی به واردات لجام گسیخته ندارد، اما براساس آمار، متوسط مصرف ۱۰ ساله و ۴ ساله شکر ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن است.

فارس: همانطور که اشاره کردید، انجمن کارخانه‌های قند و شکر معتقد است که مصرف شکر در کشور پایین آمده است و دلیل آن را هم رکود حاکم بر صنایع شیرینی‌پزی و شکلات‌سازی عنوان می‌کند، اما شما به عنوان انجمن تصفیه کنندگان شکرخام معتقدید مصرف شکر در ۱۰ سال گذشته ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تن بوده است و اکنون هم همان مقدار مورد نیاز است، چگونه ادعای خود را ثابت می‌کنید؟

بهمئی: سال ۹۴ یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن شکر در کشور تولید و ۵۰۰ هزار تن هم وارد شد، بنابراین در مجموع ۲ میلیون تن شکر در کشور موجود بود که با پایان یافتن ذخایر از ابتدای سال ۹۵ شاهد افزایش قیمت این کالا شدیم که اگر همچنان ذخایر به اندازه کافی موجود بود چنین اتفاقی نمی‌‌افتاد،بنابراین افزایش قیمت حکایت از نایاب شدن این کالا دارد.

فارس: با این شرایط مشکل اصلی کارخانه‌های تصفیه شکر چیست؟ عدم مجوز برای واردات شکر یا نایاب بودن شکر در بازار؟

بهمئی: نباید واردات انحصاری باشد، بلکه نیاز وارداتی به هر میزان که باشد، باید بین کارخانه‌های قند و شکر و کارخانه‌های تصفیه شکر نصف شود.

در حال حاضر مجوز واردات حدود ۵۰۰ هزار تن شکرخام توسط وزارت جهاد کشاورزی به انجمن صنفی کارخانه‌های قند و شکر داده شده است،این انجمن با مجوزی که وزارتخانه صادر کرده است اقدام به واردات شکر کرده و منافع حاصل از واردات آن هم عاید کارخانه‌های قند و شکر می‌شود، اما علیرغم اینکه ماده اولیه کارخانه‌های تصفیه شکر، شکر خام است چنین مجوزی در اختیار انجمن کارخانه‌های تصفیه شکر قرار نگرفته است.

اعضای انجمن تصفیه شکر ۱۴ کارخانه است که در حال حاضر برخی از کارخانه‌های تصفیه شکر تعطیل و برخی به علت نبود ماده اولیه در حال تعطیلی هستند و کارخانه‌های تولید قند هم بطور کامل تعطیل شده‌اند.

فارس: چرا در حالی که کارخانه‌های تصفیه شکر بطور فصلی کار می‌کنند، و هر ساله برخی از ایام سال تعطیل هستند، این تعطیلی را به کمبود شکر نسبت می‌دهید؟

بهمئی: نیاز کارخانه‌های تصفیه شکر از طریق واردات تأمین می‌شود نه از طریق تولیدات کشاورزی، بنابراین تعطیلی فصلی کارخانه‌ها مختص ما نیست بلکه مختص آن کارخانه‌هایی است که از محل تولیدات کشاورزی (چغندر یا نیشکر) ماده اولیه خود را تهیه می‌کنند.

فارس: راهکار وزارت جهاد کشاورزی برای حل مشکل کارخانه‌های تصفیه شکر با توجه به ممنوعیت واردات چیست؟

بهمئی: پس از برگزاری جلساتی با حضور مسئولین وزارتخانه و مطرح کردن مشکلاتمان، مسئولین وزارت جهاد کشاورزی برای رفع مشکل کارخانه‌های تصفیه شکر و تهیه ماده اولیه مورد نیاز به ما پیشنهاد تولید چغندر را دادند.؟!

فارس: آیا تولید برای کارخانه‌های تصفیه شکر امکان پذیر است؟

بهمئی: اول اینکه تولید نیازمند سرمایه‌گذاری و تغییر دستگاه‌ها و تجهیزات کارخانه‌ها است، چرا که کارخانه‌های ما مختص تصفیه شکر است نه تبدیل چغندر و نیشکر به شکر خام.

– دوم و به فرض وجود سرمایه کافی برای تغییر سیستم کارخانه‌ها، چه تضمینی وجود دارد که واردات با تغییر دولت‌ها این گونه بماند و آزاد نشود کما اینکه در دولت خاتمی تعرفه واردات شکر‌خام ۱۰۰ درصد بود و هیچ وارد کننده‌ای نمی‌توانست شکر خام وارد کند و شکر از طریق قاچاق وارد می‌شد و در دوره ریاست جمهوری احمدی‌نژاد برای حل معضل واردات قاچاق شکر خام تعرفه واردات کاملا برداشته و صفر شد و با این اقدام کارخانه‌های قند و شکر با مشکل مواجه شدند.

– مشکل ما در کشور عدم تعادل در وضع قوانین است، در حالی که ما در واردات شکرخام برای حمایت از تولید داخلی به دنبال تعادل هستیم.

فارس: ظرفیت کارخانه‌های تصفیه شکر چقدر است؟

 بهمئی: سالانه ۸۰۰ هزار تن.

فارس: وزارت جهاد کشاورزی واردات موقت شکرخام در راستای صادرات را آزاد کرده است، چرا به صورت موقت شکرخام وارد نمی‌کنید؟  

بهمئی: اگرچه هنر کارخانه‌های تولیدی باید یافتن بازارهای جدید و حتی صادرات باشد، اما مشکل در کشور ما قیمت تمام شده بالاست که قدرت رقابت را از ما سلب می‌کند.

– از طرفی به تازگی جلساتی برای با حضور نمایندگانی از وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت و گمرگ در این رابطه برگزار شده که هنوز شرایط کارخانه‌ها ‌برای واردات موقت شکرخام اعلام نشده است اما طبق شنیده‌ها این کمیته برای واردات موقت شکر خام شرایط سختگیرانه‌ای اتخاذ می‌کند.

فارس: چه تعداد کارخانه تصفیه شکر در کشور موجود است؟

بهمئنی: ۱۴ کارخانه که ۵ کارخانه تصفیه شکر انجام می‌دهد و بقیه هم کارخانه قندسازی هستند.

فارس: وضعیت فعالیت این کارخانه‌ها در حال حاضر چگونه است؟

بهمئی: دو کارخانه تصفیه شکر و تمام کارخانه‌های تولید قند به دلیل عدم وجود ماده اولیه تعطیل شده‌اند.یعنی بیکاری ۳۵۰۰ کارگر.

فارس: شرکت بازرگانی دولتی ایران اعلام کرده که کارخانه‌ها می‌توانند ماده اولیه مورد نیازشان را از این شرکت تهیه کنند، چرا برای تهیه ماده اولیه از این شرکت اقدام نمی‌کنید؟

بهمئی: این شرکت در حال حاضر یک سهمیه ۵۰ هزار تنی شکر خام بصورت کارمزدی (به ازای هر کیلو ۱۲۵ تومان) برای تصفیه در اختیار ما قرار می‌دهد اما بصورت کارمزدی، کار برای کارخانه‌های تصفیه شکر اصلا بصرفه نیست.

فارس: پیش از این هم شکرخام در اختیار کارخانه‌های تصفیه شکر قرار گرفته است؟

بهمئی: بله، سال گذشته ۱۶۲ هزار تن شکر خام برای تصفیه توسط شرکت بازرگانی دولتی در اختیار کارخانه‌های تصفیه شکر قرار گرفت.

فارس:  با توجه به اینکه روزانه حدود ۶ هزار تن شکر سفید در بورس کالا عرضه می‌شود، چرا کارخانه‌های قندسازی، ماده اولیه خود را از بورس کالا تهیه نمی‌کنند؟

بهمئی: در بورس کالا شکر سفید عرضه می‌شود نه شکر خام و تولید قند با شکر سفید برای کارخانه‌ها صرفه اقتصادی ندارد، اما برخی کارخانه‌ها مثل کارخانه اصفهان برای جلوگیری از تعطیلی، حتی اگر سودی هم کسب نکند ماده اولیه خود یعنی شکر سفید را از بورس کالا تهیه می‌کند.

فارس: گفته می‌شود وزارتخانه‌ در صدور به موقع مجوز واردات تعلل کرده است و همین موضوع باعث کمبود شکر در بازار و گران شدن آن شد، آیا این موضوع را قبول دارید؟

بهمئی: از این موضوع اطلاع ندارم، اما تمام حرف ما در انجمن این است که شکر خام باید به اندازه نیاز وارد می‌شد و از آنجا که این اتفاق نیفتاد، کمبود شکر و گرانی صورت گرفت.

– در کشور ما دولت در تجارت بسیار مداخله می‌کند و همین دخالت‌ها بازار را به هم می‌زند.

میزان واردات شکرخام باید کارشناسی شود و اگر انتقادی به قیمت پائین‌تر کارخانه‌های تصفیه هست این مشکل با قراردادن تعرفه حل شود.

منبع: فارس



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *